De opkomst van kunstmatige intelligentie roept ook in het domein van conflictbegeleiding en mediation een begrijpelijke vraag op:
in hoeverre kan KI het werk van de mediator overnemen?
Het is geen hypothetische vraag. KI blijkt steeds beter in luisteren, samenvatten, reflectieve vragen stellen en het benoemen van emoties. Soms zelfs consequenter dan wijzelf. Dat vraagt om eerlijkheid: delen van ons vak zijn overdraagbaar.
Maar juist die erkenning scherpt de kernvraag aan:
wat vraagt conflict dat niet te automatiseren is?
In het werk van Friedrich Glasl wordt conflict niet gezien als een probleem dat opgelost moet worden, maar als een interactieproces. Een proces waarin waarnemen, denken, voelen en handelen elkaar wederzijds beïnvloeden en versterken.
Escalatie ontstaat niet doordat mensen “fout” zijn, maar doordat:
waarneming vernauwt
denken polariseert
gevoelens verharden
handelingsruimte afneemt
Mediation is in deze visie in de eerste plaats een proces van waarnemingsverruiming: mensen opnieuw leren zien wat uit beeld is geraakt — zichzelf, de ander, het geheel.
Precies hier kan KI behulpzaam zijn. Ze kan patronen zichtbaar maken, denkfouten signaleren en reflectie structureren. Ze kan ondersteunen bij het denken over conflict.
Maar conflict is meer dan cognitie.
Waar Glasl het procesmatige en waarnemingsgerichte perspectief biedt, legt Jacqueline Morineau het accent op iets anders: ontmoeting.
In de humanistische mediation die zij ontwikkelde, is conflict geen technisch vraagstuk maar een existentiële crisis. Een moment waarin pijn, verlies, schaamte en ontwrichting zichtbaar worden — en daarmee ook de mogelijkheid tot transformatie.
Mediation betekent hier: ruimte openen waarin mensen niet alleen spreken over standpunten, maar zich laten zien in wat hen raakt. Stilte, vertraging en aanwezigheid zijn geen methoden, maar voorwaarden voor betekenisgeving.
Hier verschuift mediation van denken over conflict naar zijn in conflict.
KI kan empathische taal genereren.
Ze kan zorgvuldig reageren, spiegelen en doorvragen.
Wat zij niet kan, is resonantie: de innerlijke, lichamelijke en emotionele weerklank die ontstaat wanneer een mediator werkelijk geraakt wordt door wat zich aandient. Die weerklank is geen ruis, maar een belangrijke informatiebron.
Juist in team- en organisatieconflicten — waar loyaliteiten, macht en onbewuste patronen meespelen — wordt veel duidelijk in wat voelbaar is, niet alleen in wat gezegd wordt.
KI kan reflecteren.
Maar KI kan niet geraakt worden.
In mijn werk verbind ik deze twee lijnen — waarneming (Glasl) en ontmoeting (Morineau) — in wat ik ConflictKracht noem.
Conflictkracht is:
het vermogen om waarneming te verruimen
én het vermogen om spanning te verdragen en betekenis te laten ontstaan
Niet oplossen of beheersen staat centraal, maar het dragen van verschil, spanning en conflict in relatie tot de bedoeling van mensen en organisaties.
KI kan dit proces ondersteunen.
Maar zij kan het niet belichamen.
Kunstmatige intelligentie ondersteunt steeds vaker het werk van professionals in coaching, HR, advies en conflictbegeleiding. Ook in mediation kan KI helpen bij analyse, reflectie en voorbereiding.
Toch zien wij in ons werk met teams en organisaties iets belangrijks:
conflict vraagt niet alleen om inzicht, maar om menselijke aanwezigheid.
Goede conflictbegeleiding beweegt zich op twee niveaus:
het zien en duiden van patronen in spanning en escalatie
én het dragen en begeleiden van wat mensen werkelijk raakt
Juist die combinatie — waarnemingsvermogen én ontmoeting — maakt mediation tot een krachtig leer- en ontwikkelproces.
In onze opleidingen en workshops werken we daarom niet alleen aan vaardigheden, maar ook aan:
persoonlijk inzicht onder spanning
systemisch kijken naar verschil en conflict
het ontwikkelen van conflictkracht bij professionals, teams en organisaties
KI kan ondersteunen.
Maar ontwikkeling ontstaat waar mensen elkaar ontmoeten.
Misschien is de vraag niet of KI mediation kan overnemen.
Misschien is de vraag wat deze ontwikkeling van ons vraagt als professionals.
In een tijd waarin verschil sneller polariseert en spanning toeneemt, hebben we niet alleen betere analyses nodig, maar ook meer ontmoeting.
En ontmoeting laat zich niet automatiseren.
#conflictkracht #mediation #conflictcultuur #organisatieontwikkeling #leiderschap #kunstmatigeintelligentie
Wil je meer weten over ons opleidingsinstituut of wil je graag aanvullende informatie over de opleidingen? Met onze ervaring, aanpak gericht op persoonlijke ontwikkeling en unieke visie op conflicten hebben we altijd een opleiding of leertraject die aansluit bij jouw leervraag.
